Afwaardering van economieën, beurzen wereldwijd in de achtbaan, enorme schulden voor overheden en een kwakkelende huizenmarkt. Het houd zowel de consument als de politieke en financiële wereld in zijn greep. Reden voor het NVMagazine om een gesprek met topeconoom Sweder van Wijnbergen aan te gaan.

Volgens van Wijnbergen is er teveel schuld in de wereld op dit moment. Zowel bij overheden als bij private partijen. Dit alles word verergerd door de housing boom, mensen hebben te veel schuld op zich genomen. Dit zorgt voor een enorme bubbel die met één huizenprijsexplosie uit elkaar spat. Mensen zullen nu moeten accepteren dat huizen minder waard worden.

Het hele fiscale stelsel van Nederland moet anders, inclusief de hypotheekrenteaftrek. Zo vind van Wijnbergen dat een huis van box 1 naar box 3 verschoven moet worden omdat een huis namelijk een vermogenstitel is met variërende prijzen. De hypotheekrenteaftrek geeft een prikkel om geld in huizen te stoppen maar daardoor ook minder geld in fysiek kapitaal zoals fabrieken et cetera. Dit maakt ons collectief armer.

Jong versus oud
Met de huidige regering gebeurd er niets. Volgens Mark Rutte en Stef Blok kan er niets veranderd worden aan de hypotheekrenteaftrek, terwijl ze het ook eens zijn met de stelling dat de hypotheekrenteaftrek de huizenprijzen niet hebben opgejaagd. Sweder van Wijnbergen zegt dat de politici zichzelf tegenspreken en dat de huizenprijzen domweg te hoog zijn door de hypotheekrenteaftrek. We worden dus gewoon misleid en dat betaald de gemiddelde belastingbetaler.

Hierdoor is er een tweedeling ontstaan tussen jong en oud. De hypotheekrenteaftrek is ten nadele van de jongeren omdat zij gemiddeld weinig huizen bezitten. De hypotheekrenteaftrek zorgt voor hoge huizenprijzen en is daarom nadelig voor de jongeren. Ook in het pensioenakkoord hebben de vijftig-en zestigplussers van het FNV en het VNO een akkoord gesloten ten voordele van de ouderen. Het ziet er naar uit dat de ouderen de politiek in hun greep hebben.

Makkelijk
Ondanks het strenger worden van het beleid op het financieren van woningbezit wordt er nog steeds uitzonderlijk veel krediet toegestaan. De bankencode is nog steeds een zeer genereuze kredietverlening, je mag overfinancieren en je mag transactiekosten meefinancieren. Het beleid moet serieuzer. 106 procent van de prijs is toch al een stuk hoger dan de executiewaarde.

Dat is 20 procent onder de prijs, wat een verschil van toch al zo’n 30 procent maakt. Deze royale behandeling brengt ook verkeerd gedrag met zich mee. Mensen worden fiscaal gestimuleerd om grote schulden op zich te nemen. Als ze het overgrote deel van hun bezit opslaan in iets dat je moeilijk liquide kunt maken worden ze kwetsbaar voor tegenslagen. Bij bijvoorbeeld werkloosheid gaat er dan van alles mis. Het is nu de taak van de makelaars de kopers te wijzen op deze risico’s.

Door de overfinanciering van huizen zijn mensen niet mobiel meer. Mensen kunnen niet meer verhuizen doordat de restschuld niet gefinancierd kan worden. Van Wijnbergen is ervoor dat mensen 10 á 20 procent van de aankoopwaarde van een woning moeten sparen en zelf inbrengen voor ze een hypotheek krijgen. De prikkels voor de consument in combinatie met banken die te veel risico’s nemen is gevaarlijk. Dit maakt de Nederlandse economie kwetsbaar.

Door de te dure huizen nemen woningcorporaties ook geen grote stappen. Nederland heeft in verhouding tot het aantal “arme mensen” veel te veel sociale huurwoningen. Hier moet iets aan gedaan worden maar de overstap van corporaties om over te gaan op commerciële huurwoningen is op dit moment niet mogelijk. En om over te gaan via een corporatie van kopen naar huren is door de te hoge huizenprijzen ook lastig. Je kunt de beide problemen aanpakken door de hypotheekrenteaftrek er uit te faseren zegt van Wijnbergen. lees hier het volledige artikel